|
|
Ana
sayfa>Egitim>Yürüyüs
Dağcılık.::.Su
Sporları.::.Kaya Tırmanışı.::.Kayak.::.Orientring.::.Yürüyüş.::.Temel
-
Temel Kurallar
-
Gerekli
Malzemeler
TEMEL KURALLAR
Dogada yapilan herhangi bir yürüyüste uyulacak temel
kurallardan en önemlisi ekip düzeninin saglanmasidir.
Bu düzene göre ekip tek sira halinde yürümelidir.
Ekibin en tecrübeli kisisi basa geçer. Ekip basi adi
verilen bu kisinin görevi yürüyüs rotasini seçmek,
yürüyüs temposunu ayarlamak, molalarin sikligini
ve uzunlugunu düzenlemek ve yürüyüs sirasinda
alinmasi gereken önemli kararlari almaktir. Son karari verme
yetkisi her zaman ekip basindadir. Ekip basini hemen arkasinda ekibin
en tecrübesiz yada en yavas elemani yer alir. Ekip basinin
yürüyüs rotasini ve temposunu bu elemana göre
ayarlamasi böylece daha kolaylasir. Ekibin en arkasinda ise
artçi adi verilen en tecrübeli ikinci kisi yer alir.
Artçinin görevi ise ekipte belirebilecek herhangi bir
kopmayi yada düzensizligi ekip basina iletmek ya da mümkünse
bunu gidermektir. Ekibin tek sira halinde ve bu düzen içinde
yürümesi ekip içi birlikteligi, temponun daha iyi
ayarlanabilmesini ve bu sekilde vücut enerjisinin düzenli
kullanilarak daha uzun yürüyüsler yapilabilmesini
saglar. Bunun disinda, tehlike yaratabilecek doga kosullarinda ekip
basinin tüm ekip adina düsünerek rotayi belirlemesi
ve kaza ihtimalinin azaltilmasi ancak bu sekilde mümkün
olabilir.
Ekip içinde haberlesme, gelisigüzel bagirarak degil,
söylenecek seyi herkesin bir önündekine yada bir
arkasindakine söylemesiyle gerçeklestirilir. Bu, özellikle
tas düsebilecek, tehlikeli, dar kulvarlardan geçerken
yararli olur. Bagirmadan gerçeklestirilen haberlesme sayesinde,
bir ses yankilanmasindan bile etkilenebilecek, baglari zayif taslarin
düsmesi engellenir.
Yürüyüs sirasinda herkesin sirtinda küçük
bir sirt çantasi bulunmalidir. Tek omuzda tasinan çantalar
yürüyüs sirasinda sallanacaklari için dengeyi
bozarlar. Sirt çantasinin içinde yürüyüsün
uzunluguna göre en az bir litre su, hava kosullarina göre
bere, eldiven, yagmurluk ve çesitli giyecekler, ilk yardim
çantasi gibi malzemeler bulunmalidir. Herkes bir yürüyüs
sirasinda ihtiyaci olabilecegini düsündügü malzemeleri
yaninda tasimak zorundadir.
Bir doga yürüyüsü sirasinda seçilecek
giyecekler yünlü yada yün-sentetik karisimi olmalidir.
Pamuklu giyecekleri kullanmakta yarar vardir. Bunun nedeni pamuklu
giyeceklerin çabuk islanmasi ve islandiginda geç kurumasidir.
Yünlü giyecekler giyildiginde bu tip sorunlarla karsilasilmaz.
Çok kalin ve az kat giymek yerine, ince ve çok kat
giyimelidir. Böylece terlendigi zaman soyunup, üsündügü
zaman giyinilerek belli bir vücut sicakligi korunmaya çalisilir.
Dogada ne üsümek ne de terlemek iyidir. Ayrica seçilen
giyeceklerin dügmeli ya da fermuarli olmasina dikkat edilmelidir.
Insan, vücut sicakliginin %70'ini basindan kaybeder. Bu nedenle,
gerektiginde bere giymeyi de ihmal etmemelidir. Kot pantalon yerine
kadife yada yünlü pantalonlar tercih edilmelidir. Kot
pantalon vücudu soguk tutar ve islandiginda kurumaz. Ayakkabi
olarak da postal yada bot türü ayakkabilar giyilmelidir.
Spor ayakkabi ya da su geçirebilecek herhangi bogazsiz bir
ayakkabi kisiyi her an zor bir durumda birakabilir. Günesli
havalarda günes çarpmasindan, cilt yaniklarindan ve
günes körlügünden korunmak için sapka,
günes kremi ve günes gözlügü kullanmakta
yarar vardir.
Yürüyüs sirasinda belli bir tempo yakalanmasina ve
nefesin düzenlenmesine çalisilir. Yürüyüs
temposu mümkün oldugunca sabit tutulmalidir. Genelde 50
dakikalik bir yürüyüsten sonra 10 dakikalik uzun
bir mola verilmelidir. Çok dik ve zorlu etaplarda yarim saatte
bir, 2 dakikalik bir nefes molasi da verilebilir. 10 dakikalik uzun
molalarda, ekiptekiler gerekli ihtiyaçlarini karsilarlar
(su içmek, besin almak, tuvalet, vb.), yorgunluklarini gidermeye
çalisirlar. Bu tür molalar sirasinda terin sogumamasi
için gerekli giyeceklerin giyilmesi ihmal edilmemelidir.
2 dakikalik kisa molalarda ise amaç oturmak ve ihtiyaç
gidermek degil, sadece nefesi düzenlemektir. Bunun disinda
gelisigüzel mola verilmemelidir çünkü devamli
durup hareket etmek kisiyi dinlendirmekten çok, fiziksel
ve psikolojik konsantrasyonu bozarak daha fazla yorgunluga neden
olur.
Yürüyüs sirasinda gereksiz inis-çikislardan
kaçinmak gerekir. Rota seçimi yapilirken mümkün
oldugu kadar az yükseklik kaybetmeye çalisilir. 25 dereceyi
geçen egimlerde, egimin etkisini azaltmak için zig
zag çizerek ilerlemek daha avantajlidir. Zig zaglarin keskinligi
egimin dikligine, ekibin kondüsyonuna göre arttirilir
yada azaltilir. Yamaçlarda yan geçis yapilirken ayaklarin
zemine göre ayarlanmasi gerekir. Sert bir zeminde en fazla
sürtünmeyi saglayabilmek için ayak tabanlarinin
tümünün yere basmasina gayret edilmelidir. Ayrica
yamaç tarafindaki ayak bir miktar yamaca döndürülerek
burkulma tehlikesi azaltilir. Yürünülen zemin yumusak
ise kestirme denilen yürüyüs sekli uygulanir. Bunda,
ayaklarin kenarlari ile zeminde bir basamak olusturularak yürünür.
Özellikle dik yerlerde düsürülebilecek taslar,
arkadaki ekip elemanlarina zarar verebilir. Bu nedenle, tas düsürüldügü
takdirde arkaya "TAS!" diye bagirarak tehlikeyi haber
vermek gerekir. Bu uyariyi alan ekip elemanlari ise tasin düsüs
yönünü bir an önce anlamaya çalisarak,
kendilerine çarpmasini engellemeye çalisirlar.
Yürüyüs sirasinda devamli etrafa bakarak dogru yönde
ilerlenip ilerlenilmedigi kontrol edilmeli, referans ya da nirengi
noktasi adi verilen belirleyici noktalar gözlenmelidir. Degisik
biçimli bir kaya, bozkirin ortasinda bir agaç nirengi
noktasi olarak seçilebilir. Böylece geri dönüs
yada kaybolma gibi durumlarda bu noktalar sayesinde dogru yol bulunabilir.
Yürüyüs sirasinda enerji saglamak için molalar
sirasinda çesitli yiyecekler yenebilir. Bu yiyeceklerin karbonhidrat,
özelliklede kana karismasinin çabuk olmasi bakimindan
glikoz yönünden zengin olmasina özen gösterilmelidir.
Bunun yaninda çesitli mineral ve elektrolit yönünden
de zengin olmalidirlar. Kuru üzüm, kuru kayisi, findik,
çikolata gibi yiyecekler ve limonlu, sekerli içecekler
bu tip besinler arasinda sayilabilir. Yürüyüs sirasinda
terlemeyle sivi kaybedildigi için sivi alimina da önem
verilmelidir. Özellikle kis kosullarinda susuzluk hissi az
olmaktadir. Böyle durumlarda dahi kisinin kendisini zorlayarak
sivi almasi gerekmektedir.
Dogada alkol aliminin yararli oldugu düsüncesi son derece
yanlistir. Alkol, kan dolasimini arttirip basta bir sicaklik verirken,
damarlarin genislemesine neden olarak isi kaybini arttirir ve daha
sonra üsümeye neden olur. Bunun disinda su kaybina neden
olur ve dikkati azaltir.
Doga yürüyüsleri sirasinda yörenin çoban
köpekleri tedirginlik yaratabilmektedir. Bu tedirginligin yasanmamasi
için mümkünse sürürlerden uzak durulmalidir.
Köpeklerle karsilasildigi takdirde ise sogukkanliligi yitirmemek
ve kaçmaya çalismamak gerekir. Ani hareketlerden ve
özellikle de köpege tas atmaktan kaçinilmalidir.
Bu durumda yapilacak en iyi is yavasçana yön degistirip
sürünün uzagindan geçmektir.
GEREKLi
MALZEMELER
* Her yürüyüsçünün mutlaka
bir sirt çantasi olacaktir. Kisilerin yürüyüs
esnasinda denge unsuru nedeniyle ve yaralanmalardan korunabilmek
amaciyla elleri bos olmalidir. Bu nedenle diger spor çantalari
düsünülemez.
* Yürüyüsçünün ayakkabisi yürüyüs
sporuna uygun, uzun bilekli, rahat, ayagini vurmayan, yürüyüsçünün
ayagina alismis ve daha önce denemis kisacasi sorunsuz ayakkabi
olmalidir. Kis sartlari için su geçirmez olanlari
tercih edilmelidir.
-
Sirt
Çantasinda Bulunmasi Gerekli Malzemeler:
1.Matara, termos veya bazi su kaplari bulundurulmali. En az 1
lt su alinmalidir.
2.Her yürüyüsçünün çantasinda
bir ögün yiyecek ve içecek bulunmalidir ( Içecekler
alkolsüz).
3.Temel ilk yardim malzemesi ve kisilere gerekli özel ilaçlar.
4.Bir biçak, çatal, kasik, bardak, tabak ( Kirilmaz
cinsten olmalidir)
5.Küçük el feneri, kibrit, dikis malzemesi, defter,
kalem, düdük.
-
Sirt
Çantasinda Bulunmasi Gerekli Giysiler:
1.Sapka veya bere (Mevsim kosullarina uygun)
2.Degismelik yedek fanila ve çorap.
3.Yagmurluk, panço, benzeri su geçirmez giysi (Semsiye
olmaz).
Giysilerin
Özellikleri:
* Yürüyüslerde kullanilan giysiler; az yer tutan,
hafif ancak saglikli islev gören cinsten olmalidir.
* Yürüyüsçünün giysileri hareket
yetenegini kisitlamayan rahat giysiler olmalidir (Dar streç
pantalonlar olmaz).
* Yürüyüsçünün üst giysileri
önden açilip kapanabilir dügmeli veya fermuarli
olmalidir (Dik yakali ve sikici giysiler giyilmemelidir).
* Iç çamasir (fanila) yün veya sentetik olmalidir.
Bu malzemeler teri hemen emerek disari iletirler ve çabuk
kururlar. Üst giysi, vücut isisini disariya verebilen
Polar kumaslardan yapilmis olmalidirlar
* Yürüyüsçünün çorabi mevsim
kosullarina uygun, ayak ile bot arasinda tampon görevi görecek
nitelikte olmalidir. Kisin yün çorap kullanilmalidir.
|
 |