LIDERLIK VE TIRMANIS EKIBI
Derleyen: Sevinç PELIT
Hayatin pek çok alaninda oldugu gibi dagcilikta da grup halinde çalismak amaca daha emin, daha zevkli ve daha basarili bir sekilde ulasmayi saglar.

Kisiler bir tirmanis grubunun parçasi olduklarinda faaliyet sirasinda daha fazla motive olup stres altinda güvenlik duygusunu daha yogun hissederler.

Bir çok tecrübeli tirmanici yakin ve güvenilir bir kaç arkadastan olusan küçük bir grupla tirmanmayi tercih eder. Böyle bir grupta bile herkesin adina konusup karar verecek, grubu yönlendirecek bir lidere ihtiyaç vardir.

LIDER:
Lider grubun güvenliginden ve tirmanisin basarisindan sorumludur. Bu sorumlulugu yüklenebilecek derecede bilgi, tecrübe ve beceriye sahip olmasinin yani sira ekibin diger elemanlarini yakindan taniyip her birini kendi kapasitesine göre motive edip yönlendirerek ekibe ayak uydurmasini saglamak durumundadir.

Dogustan sahip olmasi gereken güçlü kisilik ve zekanin yanisira etkin bir lider disiplin, kararlilik, tarafsizlik, ileri görüslülük, uyum gibi özellikleri zamanla gelistirmesini bilmeli, her seyden önemlisi herhangi bir sorun aninda grubu bir arada tutacak ve çözüm yaratacak güvenilirlik ve sorumluluga sahip olmalidir.

Grubtaki kisi sayisi ve tirmanisin uzunlugu arttikça liderlik kavrami da karmasiklasir. Iki üç kisilik küçük bir grupla bir hafta sonu tirmanisinda tek bir kisi menü, alisveris, ulasim, rota arastirmasi, teknik ekipmanin saglanmasi gibi görevleri üstlenebilir ancak kalabalik grup ve uzun süreli tirmanislarda bu görevlerin bir kaç kisi arasinda paylasilmasi gerekir.

Lider gerektiginde grubun daha az tecrübeli elemanlari için bir ögretmen görevini üstlenmeli, tecrübe ve bilgisini onlarla paylasmalidir.

Bir lider sürekli bir sonraki asamayi düsünmeli, olusabilecek problemler karsisinda önceden çözümler saptamalidir. Kampta iken çikisi, çikis esnasinda inisi, basarinin yanisira yenilgiyi hesaba katmalidir. Grubu en kötüye karsi hazirlikli tutmalidir. Her zaman için uygulamaya koyabilecegi alternatif planlari ve çikis inis rotalari olmalidir.

Ekip elemanlari zor bir anda liderin alacagi herhangi bir hayati karari tartismadan kabul edecek kadar lidere güven duyabilmelidir.

Güçlü ve basarili bir lider takim zayif olsa da dogru yönlendirme ile ekibini basariya götürebilir. Her ne kadar tecrübe önemli olsa da bir lider için en basta gelen nitelik degildir. Bir liderin en basta gelen niteligi ekibin güvenligini her seyden çok önemsemesidir. 20 yillik tecrübesi olan ancak egoist ve hirsli bir liderdense, 2 yillik tecrübesi olan ama ekibin güvenligine duyarli ve dogru kararlar veren bir lider daha makbuldur.

EKIP:
Bir ekibin gücü elemanlarin dagcilik kapasitesi, ekibin büyüklügü ve moraliyle orantilidir. Iyi bir liderlik, iyi bir artçilik ve iyi bir sans morali etkileyen unsurlardir.

Güçlü bir ekip her türlü ekipmana hakim, iyi bir fiziksel kondisyona ve tirmanis becerisine sahip, her biri tecrübeli ve birbirine güvenen elemanlardan olusur.

Ip gruplari olusturulurken grupta en az bir kisinin lead edecek (önderlik) tecrübede olmasi gerekir.
Ekip sayisini belirlerken göz önüne alinmasi gereken faktörlerden biri de bir kaza durumunda olayin üstesinden gelebilecek eleman sayisina sahip olmaktir. Genel olarak bu sayi 3 kisi olarak belirlenmistir. Eger bir kisi yaralanirsa ikinci kisi yaraliyla kalip onunla ilgilenirken 3. kisi yardim çagirmaya gidebilir. Buzlu bir tirmanista veya sert hava kosullarinda bu sayi 4-6 arasi degisebilir.
Ekipteki sayi arttikça güvenligin artacagi düsüncesi dogru degildir. Fazla sayida insan çig veya kaya düsme riskini arttirabilir, tirmanis ve kamp sirasinda gecikmeye yol açabilir.

TIRMANIS:
Kimi maceraperest dagcilar herhangi bir ön bilgi edinmeksizin yolculuklarina baslayip tirmanisin heyecanini gözü kapali yasamak isterken birçok lider ekibini minimum tehlikeye atmak için önceden en iyi kamp bölgesi, farkli tirmanis rotalari ve zorluklariyla ilgili bilgi edinmeyi tercih eder ve ekip elemanlarini ayrilis gününden önce bilgilendirir.

Tirmanis süresini de önceden saptayip programlamak gerekli yiyecek,ekipman ve uygun ulasimin olmasi için önemlidir. Hazirliklar belli bir süre gecikme göz önüne alinarak yapilmalidir.
Tirmanis rotasinin uzunlugu ve güçlügünün yanisira liderin ve ekip elemanlarinin fiziksel gücü, kapasitesi, tecrübesi ve sayisi da tirmanis süresini etkileyen faktörlerdir. Tecrübeli bir lider tirmanis sirasinda meydana gelebilecek aksakliklari göz önüne alip gerekli önlemleri alir ve çok daha hizli dogru karari verebilir.

Güç ve tecrübesi birbirine yakin tecrübeli elemanlardan olusan küçük bir ekip hizla yol alabilir, kalabalik bir gruptaki düsük fiziksel güçteki elemanlar grubun hizini azaltabilirler. Lider bunu göz önüne alarak tirmanis ve inis sirasinda grubun birbirinden kopmasini engelleyecek bir tempo saptamalidir.

GÜVENLIK UNSURU:
Lider planlamayi yapip kararlar alirken mutlaka en kötüyü, Meydana gelebilecek terslikleri göz önünde bulundurmalidir.

Tirmanis süresinin uzamasi ihtimaline karsi ekip mutlaka fazladan yiyecek, kalin giysiler, yedek ekipman, pil, bivak gibi malzemeler almalidir.

Her hangi bir yaralanma durumuna karsi da ilk yardim malzemeleri, bir uyku tulumu ve mat bulundurmalidir.

LIDER OLMAK:
Iyi bir lider olmanin en iyi yolu liderlik yaparak ve digerlerini izleyerek tecrübe kazanmaktir. Daha tecrübeli liderlere asistanlik yaparak ekiplerini ve tirmanisi nasil organize ettiklerini, neleri göz önünde bulundurduklarini ve neye göre karar aldiklarini gözlemlemek faydali olacaktir.

Kisiler tirmanislarda liderlik yaptikça, meydana gelen aksaklik ve terslikleri sorgulayip bir dahaki seferde bunlardan ders alabilmelidir. Zamanla tecrübe ve öngörüsü arttikça mevcut liderlik kurallarina radikal olmamak sarti ile kendi sahsi kurallarini da ekleyebilir.

KAYNAK:Mountaineering (Freedom of The Hills)

<<< Geri.........